Ադըղներ (չերքեզներ)

Տեղական հավատալիքներ։ Մինչ համաշխարհային կրոնների տարածումը գոյություն ունեին տեղական պաշտամունքներ և ծեսեր՝ կապված բնության, տնտեսության և հասարակական կյանքի հետ։ Ուշ ազգագրական գրառումները հիմք չեն տալիս վերակառուցելու բոլոր խմբերի միասնական անփոփոխ կրոնը հազարամյակների ընթացքում։ Քրիստոնեությունը միջնադարում։ Քրիստոնեական կապերը ձևավորվել են Սևծովյան ավազանի և հարևան կովկասյան կենտրոնների միջոցով։ Բյուզանդական, աբխազական և ալանական ազդեցությունը, իսկ ավելի ուշ՝ ջենովական գաղութների հետ շփումները, գործել են տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարբեր տարածքներում։ Եկեղեցական ինստիտուտների տարածումը չէր նշանակում տեղական ծեսերի անհետացում։ Ավանդույթների համակեցություն։ Միևնույն ժամանակաշրջանի ճանապարհորդները տարբեր կերպ են նկարագրել ադըղեական հասարակությունների հավատքը։ Դա բացատրվում է ոչ միատեսակ կրոնական իրավիճակով և տեղական պատկերացումների համադրությամբ քրիստոնեական ու մուսուլմանական պրակտիկաների հետ։ Այս պատկերն ավելի բարդ է, քան երեք խստորեն տարանջատված դարաշրջանների հաջորդական փոփոխությունը։ Իսլամի տարածման ուղիները։ Վաղ նոր ժամանակներում կարևոր դեր էին խաղում Ղրիմի խանության և Օսմանյան կայսրության հետ շփումները, քարոզիչները, առևտուրը և տեղական ազնվականության կապերը։ Իսլամի ընդունումը տեղի էր ունենում աստիճանաբար. տիրակալի քաղաքական որոշումը հավասար չէր յուրաքանչյուր գյուղի անհապաղ դարձի։ XVIII և XIX դարեր։ Իսլամն ամրապնդվում էր տարբեր արագությամբ։ Կովկասյան պատերազմի շրջանում մուսուլմանական նորմերը ձեռք բերեցին լրացուցիչ համախմբող նշանակություն։ Արևմտյան հասարակությունների և Կաբարդայի կրոնական պատմությունը չպետք է թվագրվի մեկ ընդհանուր ամսաթվով։ Սուննիական ավանդույթ։ Ադըղեների հիմնական պատմական իսլամական ավանդույթը սուննիական է՝ հիմնականում հանաֆիական մազհաբի։ Այս պատկանելությունը չի կարելի ինքնաբերաբար վերագրել յուրաքանչյուր մարդու։ Մզկիթները, հոգևոր կրթությունը և ընտանեկան ծեսերը կազմում են կրոնական կյանքի տարբեր կողմեր։ Խաբզեն և կրոնը։ Ադըղե խաբզեն ընդգրկում է սովորույթներ, հաղորդակցության, հարգանքի և հասարակական վարքի նորմեր։ Այն չի նույնական է շարիաթին և չէ բոլոր ադըղեների մեկ կրոնի ճշգրիտ անվանումը։ Գիտական գրականության մեջ տարբերվում են նաև ադըղագեի էթիկան և դրա արտահայտման էթիկետային ձևերը։ Ուղղափառ ադըղեները։ Ուղղափառ կաբարդական համայնքների պատմությունը կապված է, մասնավորապես, Մոզդոկի և XVIII դարի վերաբնակեցումների հետ։ Նման համայնքների առկայությունը ցույց է տալիս, որ ադըղեական ինքնությունը չի սահմանափակվում մեկ դավանանքով։ Խորհրդային շրջան։ Խորհրդային հակակրոնական քաղաքականությունը սահմանափակում էր կրոնական հաստատությունները և հրապարակային պրակտիկան։ Ընտանեկան և տեղական ավանդույթները պահպանվում էին ոչ միատեսակ. աշխարհիկ մշակույթը դարձավ մի քանի սերունդների կյանքի կարևոր մասը։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։ Վերսկսվեցին կրոնական գործունեությունը և հավատքի ու սովորույթների հարաբերակցության քննարկումը։ Դաշտային հետազոտությունները արձանագրում են մուսուլմանների, տարբեր ուղղությունների քրիստոնյաների և աշխարհիկ դիրքորոշումներ։ Անցյալ տարիների լոկալ հարցումները չեն ներկայացվում որպես բոլոր ադըղեների և սփյուռքի ժամանակակից վիճակագրություն։