Сӕйраг мидисмӕ ацӕуын
Кавказы Фæдзæхст

Дæхи хъуыды кæн. Соседдзауы зон. Иумæйаг хъахъхъæн.

Цæгат КавказХуссар Кавказ
Хучнийы фидары дурджын къултæ, кæрдæгджын къæдзæхты фæззыгон, 2024 азы документалон фотографи
← Æппæт адæмтæ

Цæгат Кавказ · Дагъистан

Табасаранæгтæ

Табасаранæгтæ

Табасаранæгтæ: Хуссар Дагъистаны æхсæнадты истори, æвзаг, хъуымтæ аразын, литературæ æмæ культурон мысинæг. Раздæры динтæ æмæ пысылмон дины æнæафæдздзаг æрхаст, æнæхъæн хронологи æмæ зонадон æмæ музейон материалтæм æрвитæнтæ.
Регионтæ:Дагъистан
Хучнийы фидар. Фото Sitbsrn, 2024 · CC BY-SA 4.0

Æвзаг

Табасараг æвзаг · табасаран чӀал

Бинонтæ

Нахско-дагестайнаг мыггаг · лезгийнаг къабаз

Нымæц

151 466 Уæрæсейы (2021 азы сфыст)

Истори

Адæм æмæ райгуырæн бæстæ. Табасарайнæгтæ, сæхи ном «табасаранар», сты Дагъистаны бындурон адæмтæй иу. Историон бæстæ Табасаран æрбынат кодта республикæйы хуссар-скæсæны. Йæ арæнтæ нæ æмбæрц сты иу нырыккон районы арæнтæимæ.
Рангон фыстæгтæ. Табасараны истори æркаст æрцæуы Дербентимæ æмæ Скæсæн Кавказы æввахс æхсæнадтытимæ бастæй. Астæузаманы зæххыты нæмттæ хъæуы æмбарын æвзагон æмæ археологион бæрæггæнæнтимæ: уыдон не ’вдисынц алы нырыккон хъæуы æцæг равзæрд.
Арабты балцтæ. Ал-Джаррахы 722–723 азты архайдты тыххæй хабæрттæ æвдисынц Табасараны зæххытæ æмæ хъæутæ. Хроникæгæнджытæ фыссынц æрхæндæг æмæ хæстон экспедициты тыххæй; балц йæхæдæг не сбæрæг кæны, æмæ æппæт цæрджытæ иумæ исламмæ сидæуыдысты.
Майсум, кадий æмæ æхсæнадтæ. Бæстæйы историмæ ахсджиаг сты майсумы æмæ кадийы зæххытæ, хъæууон æхсæнадты цæдистæ æмæ дæлбар хъæутæ. XVI æнусы дыккаг æмбисы рахицæн сты цæгатаг кадийад, йæ центр Хучнийы, æмæ хуссараг майсумад, йæ центр Джарахы.
Империон ивдтытæ. Б. М. Алимова фыссы, æмæ 1806 азы бынæттон хицаутæ Уæрæсейы дæлбардзинад райстой, æмæ Табасаран 1813 азы баиу кодта. 1860-æм азты зылды реформæтæ хицауад ивтой; 1866 азы бынæттон хицаутæ сæ бынæттæй аиуварс кодтой.
XX æнус. Скъолон ахуыр, коллективизаци, быдырмæ ралидз æмæ сахарты рæзыд ивтой æхсæнадты цард. Уæлдай бæрæг сты æнусы дыккаг æмбисы ивдтытæ: фæрæзты æмæ ахуырады бастдзинæдтæ фæуæрæхдæр сты, ивд æрцыдысты куыстытæ, цæрæнбон æмæ бинонты цард.
Нырыккон æрбынат. Табасарайнаг æхсæнадтæ цæрынц Табасараны æмæ Хивы районты, быдыры æмæ сахарты. Дербент, Дагъистаны Огни, Каспийск æмæ Махачкала дæр хауынц адæмы нырыккон географимæ.
Нымæц. 2021 азы 1 октябры критикон моментыл æфснайды тыххæй Уæрæсейы нымад æрцыдысты 151 466 табасарайнаг, уыдонæй 126 319 Дагъистаны. Уыцы нымæц у адæймагты нымæц, кæцытæ бацамыдтой сæ адæмыхатт, æмæ нæ у дунеон нымæц кæнæ æвзагдзæгъдæгты нымæц.

Æрцард, дзурдтæ æмæ бынæттон æхсæнадтæ

Историон Табасаран, нырыккон Табасараны район æмæ табасарайнæгты æрцарды территори иумæ нæ сты. Табасараны æмæ Хивы районтæ баст сты хъæу æмæ сахарон бастдзинæдты фылдæр хызтæй. Цæгат æмæ хуссар дзурдты къордтæ иумæ кæнынц бынæттон ныхасы варианттæ. Сæ хицæн адæмтæ кæнын кæнæ нырыккон административон арæнтæимæ æмбар кæнын нæ хъæуы. Хуссар Дагъистаны бирæвзагон æвзаджы уавæры табасарайнæгтæ хаст æрцыдысты лезгинтæ, азербайджайнæгтæ æмæ æндæр сыхæгтæимæ. Иумæйаг кæнæдты техникæ æмæ культурæйы формæтæ иу адæмы æнæхицæн хай кæнын нæ хъæуы.

Æвзаг

Табасарайнаг æвзаг хауы нахско-дагестайнаг æвзагон мыггаджы лезгийнаг къабазмæ. Лезгийнагимæ æфсымæрдзинад нæ нысан кæны, æмæ уый иу æвзаг кæнæ иу нырыккон адæм у.
Рахицæн кæнынц цæгатаг æмæ хуссараг диалектон къордтæ, кæцытæ сæхимæ исынц бынæттон дзурдтæ. Литературон нормæ сæвзæрд хуссараг бындурыл; дзурдты хицæндзинæдтæ сты æвзагон бынтæйы хай.
Фыссынадæн ис цалдæр историон къабазы: арабон графикæйы пайдадзинад размæ цыд советон алфавиттæй. Латинаг фыссынад бавæрд æрцыд 1932 азы, кириллицæмæ раивд 1938 азы.
Æвзагæй пайда кæнынц бинонты, аивадон литературæйы, ахуырады æмæ МИ-ты. Азербайджайнаг, лезгийнаг æмæ уырыссаг æвзагтимæ бастдзинæдтæ хицæн кæнынц бынæттæм гæсгæ. Фæлтæрты ’хсæн æвзаг хæссын домы цардæй дзурд, æмæ нæ ахуыргæнæн чингуыты æрмæстдæр.
Бынæттон хауæнты рæзгæ системæйæ ис æвдисын бынатон ахастдзинæдтæ дарддæр. Хауæнты популярон нымæц баст у грамматикон формæты æмбарынимæ; æвзаджы сложностемæн нæ бон æркæсын иу «дунеон рекордæй».

Дин æмæ динты истори

Рагон динтæй цы зындгонд у. Уыдон сæрвæлтау фольклор, æгъдæуттæ æмæ кувæндæттæм гæсгæ, кæцытæ тынг фæстæдæр ныффыст æрцыдысты, уыдонмæ гæсгæ сæ рацаразынц. Уый зонадон реконструкци у, æмæ нæ у иу рагон дины æнæивгæ æвæрд фыст. Зæхх, тыллæг æмæ æрдзы тыхтæ. Хъæууон æгъдæуттæм хаудысты хъæздыгдзинады райдайын, къæвда, хур æмæ тыллæгдзинадимæ бастдзинад. Практикæтæ хъæутæй хъæумæ хицæн кодтой æмæ хъæздыгдзинадимæ иумæ ивтой. Хур æмæ уалдзæджы бæрæгбон. Табасарантæйы тыххæй материалты ныффыст æрцыд Эбелцан уалдзæджы райдайыны бæрæгбон æмæ æгъдауон кафт. Хæринагъты хицæн формæты солярон æмбарынад у иртасджыты интерпретаци. Чырыстон дин регионы историйы. Раннæрдæргъæвæгон Скæсæн Кавказ зыдта чырыстон центртæ æмæ бынæттон культтæ. Ацы иумæйаг контекст нæ ратты фадат афтæ дзурын, æмæ табасарантæйы фыдæлтæ иу динæй уыдысты кæнæ иумæйæ йæ ивтой. Исламы парахат кæныны фыццаг къахдзæфтæ. Арабон кампанитæ, Дербенты æфцæджы контроль æмæ мусульманон центртæимæ фæстæдæр бастдзинæдтæ ног дин парахат кæнынæн уавæртæ сарæзтой. Æфсæддон бадзырд, хицаутæ сæ дин ивын æмæ бонвæрнон динон цард ивын хицæн рæстæджыты цыдысты. Цæмæн нæ бон иу аз ном кæнын. Р. И. Сефербеков æрхæссы А. Р. Шихсаидовы периодизаци: VIII æнусы райдайæн X æнусы астæу куыд райдайæн къахдзæф; X æнусы астæу XIV æнус куыд ислам фидар кæныны рæстæг, бынæттон культтæ баззадысты. Уый иртасджыты схемæ у, æмæ нæ у алы хъæуы дин ивыны календарь. Абу Муслим æмæ историон мысындзинад. «Дербенд-наме»-йы номхыгъдты проповедь æмæ хицауады саразын баст сты Абу Муслимы хуызимæ. Баззаг тексттæ тынг фæстæдæр, æвдыст цы æрцыдысты, уыцы цаутæй, фæстæдæр фыст æрцыдысты; сæ радзырдтæ æндæр æвдисæйнæгтæимæ абарæн хъæуы. Бынæттон æхсæнады рол. Ислам фидар кæнын дарддæр цыд мæзджыттæ, ахуыр æмæ бынæттон динонавторитетты руаджы. Миссионертæ æмæ сыгъдæг лæгты тыххæй адæмон таурæгътæ æвдисынц æхсæнадты мысындзинад, фæлæ иудадзыг нæ раттынц биографи æмæ бæлвырд датæ равзарын. Сыгъдæг бынæтты ногæй æмбарын. Сефербеков иртасы «бæрæгбонон дуртæ» æмæ кувæн бынæттæ. Уый сæ кæсы раздæры кувæндæтты ивыны дæнцæг куыд. Æвдыст цы цæуынц, уыцы функцитæ æмæ рагон датировкæтæ баззайынц иртасджыты интерпретацитæ. Мусульманон традици. Табасарантæн историон æгъдауæй сæннитон ислам характерон у. Адæмы традицийы æвдыст нæу алы хицæн адæймаджы уырнындзинæдтæ æмæ нæ нысан кæны динон практикæйы æнæивгæ иухуызондзинад. Сыгъдæг лæгты кад кæнын. Хив æмæ Табасаран районты фæлгонцон материалтæ ныффыссынц кадджын ингæнтæм цæуын æмæ сæ хъахъхъæнджыты тыххæй радзырдтæ. Ахæм практикæтæм ахаст мусульманон æвзаджы мидæг хицæн кæны; этнографион æвдыст нæ бавæры теологион тæрхон. Зæронд æгъдæутты хъахъхъæнын. 2020 азы куысты æвдыст æрцыд зæххкуысты ритуал, кæцы 1960-æм азты онг баззад. Бынæттон архайдтæ мусульманон кувæгдзинæдтимæ иумæ æвдисынц динон царды хъæндзинад, æмæ нæ дыууæ æнæивгæ хицæн дунейы. Советон дуджы. Антидинон политикæ æхсæнадон институтты архайд фæкъуындæг кодта, фæлæ зонындзинæдты æмæ æгъдæутты хай бинонты мидæг лæвæрд цыд. Иу бæлвырд æгъдауы тыххæй æвдисæйнæгтæ автоматикон æгъдауæй нæ хъæуы æппæт цæрджытæм æмæ æппæт советон рæстæгмæ парахат кæнын. 1991 азы фæстæ. Дагъистаны æхгæд динон царды сног кæнын æмæ ахуыр, мæзджыттæ æмæ авторитет æмæ нормæйы тыххæй ног спортимæ иумæ цыд. Нырыккон ивдтытæ хъæуы хицæн кæнын ислам райсыны астæуæнусон процесæй.

Бахъуыддзаггæнæн бæрæггæнæнтæ

Æвзаг

  • Табасарайнаг æвзаг хауы нахско-дагестайнаг мыггаджы лезгийнаг къабазмæ.

Æрцард æмæ нымæц

  • Уæрæсе: 151 466; Дагъистан: 126 319 табасарайнаг адæймаджы. Æфснайд 2021 азы 1 октябры критикон моментыл.

Культурæ æмæ цард

  • Хучнийы музейы «комис» тæрхъус, 1974–1975 азтæ, у безворс дыууæрдыгъон продукт.

Истори

  • VIII–XIV æнусты периодизаци исламæ сидыны этаптæ æвдисы, æмæ нæ адæмы исламмæ сидыны иу датæ.

Æнæхъæн хронологи

  1. Раннæ дуджы

    Табасаран æмæ Дербент
    Бæстæйы район æркæсгæ вæййы Скæсæн Кавказы политикон æмæ культурæйон контактты системæйы.

  2. VIII æнусы райдайæны онг, иртасæн схемæ

    Бынаты диндзардтæ
    Периодизаци фикси кæны раздæры культты æлдариуæг; сæ мидис реконструкци кæнынц фæстæдæр æрмæджытæм гæсгæ.

  3. 722–723 азтæ

    Арабты æфсæдты балцтæ
    Фыст хабæрттæ ал-Джаррахы æфсæддон архайд Табасаранимæ баст кæнынц.

  4. VIII–X æнусы астæу

    Исламы райдайæн къахдзæф
    А. Р. Шихсаидовы схемæмæ гæсгæ, элитæтæ ног дин кæй райстой, уый нысан кодта, æппæт цæрджытæ иумæ кæй сдин кодтой, ахæм нæ уыд.

  5. X æнусы астæу–XIV æнус

    Ислам бæлвырд кæнын
    Диндзарды æрпарахат кæнын æмæ бынаты диндзардты ивд иумæ цыдысты.

  6. XIII–XV æнустæ

    Хивы цур ингæнтæ
    Сефербеков Гамагь-накьвары эпиграфикон æвдисæн кæмæн ис, ахæм ингæнтæ диндзардты ивдтыты тыххæй æрмæг куыд æркæсы.

  7. XVI æнусы дыккаг æрдæг

    Майсумат æмæ кадиат
    Хицæн цæгат æмæ хуссар хицауæдтæ сæвзæрынц, хъæуæг æхсæнæдты цæдистимæ иумæ.

  8. 1806 аз

    Бынаты хицаутæ Уæрæсейы бæстæйы минæвардзинад
    Алимовайы монографи кадийы æмæ майсумы Уæрæсейы минæвардзинад райсыны тыххæй фыссы.

  9. 1813 аз

    Табасараны баиу кæнын
    Политикон уавæры ивды ацы къахдзæф историон-этнографион иртасыныл нысангонд у.

  10. 1860 азы декабрь

    Кайтаг-Табасараны зылд
    Дагъистаны облæсты ног административон иуæг саразынц.

  11. 1866 азы февраль

    Ног наибон хицауад
    Зылды мидæг традицион хицауады организацийы бындурыл ног системæ бавæрынц.

  12. XIX æнусы кæрон–XX æнусы райдиан

    Хæдзарад æмæ æхсæнад
    Зæххкуыст, фосдард æмæ хæдзары куыстытæ хъæуæг æхсæнæдты сæйраг хъæуæгдзинæдтæ æххæст кæнынц.

  13. 1909 аз

    Абумуслим Джафаровы райгуырд
    Фидар фыссæг æмæ рухстауæг Хивы райгуыры.

  14. 1915 аз

    Манаф Шамхаловы райгуырд
    Табасараг литературæйы бындурæвæрджытæй иуы биографи райдайы.

  15. 1921 азы 20 январы

    Дагъистаны АССР-ы саразд
    ВЦИК-ы уынаффæ республикæйы автономон статус бæлвырд кæны.

  16. 1930-æм азтæ

    Бынаты æнæахуыр культты арæнтæ
    Фæзылды æвдисæнтæ фикси кæнынц бæрæгбонты дурты цур æхсæнадон кувæнты хай кæй фæци.

  17. 1932 аз

    Латинаг фысты
    Латинаг бындурыл ног табасараг алфавит пайда кæнын райдайы.

  18. 1932 азы 29 апрель

    «Сырх Табасаран»-ы фыццаг номыр
    Мыхуыры истори иртасын латинаг графикæйыл газет рацыды бон фыссы.

  19. 1933 аз

    «Фыццаг къахдзæфтæ»
    Абумуслим Джафаровы фыццаг поэтикон æмбырдгонд рацыд.

  20. 1934 аз

    Ранняя проза æмæ драматурги
    Джафаров мыхуыр кæны радзырдтæ æмæ пьесæ «Талынгæй рухсмæ».

  21. 1938 аз

    Кириллон алфавит
    Советон фыстæг латинаг алфавитæй кириллонмæ раивд.

  22. 1944 аз

    Манаф Шамхаловы фыццаг чиныг
    Мыхуыр æрцыд æмдзæвгæтæ æмæ радзырдты æмбырдгонд «Райгуырæн бæстæйы тыххæй, сæрибары тыххæй».

  23. 1960-æм азты онг

    Аграрон ритуалы бавæрд
    Этнографы ныффыст церемони равдыста бынæттон æмæ пысылмон элементты дæргъвæтин иумæцард.

  24. XX æнусы дыккаг æмбис

    Хæхтæ, быдыр æмæ сахар
    Миграцитæ, ахуыр æмæ ног куыстытæ ивынц æхсæнадты географи æмæ бонвæрнон цард.

  25. 1974–1975 азтæ

    Хучнийы «комис» гæбæр
    Ацы рæстæгмæ хауы документгонд предмет РЭМ 8506-25.

  26. 1977 аз

    Музейон æмбырдтæ æмæ фототæ
    Э. Г. Торчинская æмбырд кæны уæлæдарæс æмæ текстиль, фотогæны Табасараны районы цард.

  27. 1991 азы фæстæ

    Æвдисæн динон цард
    Мæзджытты æмæ ахуыры рæзт æмбарынц динон традицийы æндæр æмæ æндæр фæрстытæй.

  28. 2001 аз

    Профессионалон национ театр
    Арæзт æрцыд Паддзахадон Табасараны драмон театр.

  29. 2007 аз

    Экспедици Черемæ
    РЭМ документ кæны бынæттон æнæфæдон кæнæдты традици.

  30. 2021 аз

    Цæрджыты сфыст
    Уæрæсейы нымад æрцыд 151 466 табасарайнаг; Дагъистаны 126 319.

Хæринаг

  • Хинкал

    Тæнæг хинкал æмæ раковинæйы формæйы къуысттæ кодтой; къæлинагмæ лæвæрдтой фыд кæнæ хицæн соус. Бинонты рецепттæ хицæн кæнынц.

  • Къæлинаг æмæ æмбæрзт чъиритæ

    Хорæй конд хæринаг хæрзадзинады бындур уыд. Къæлинаг хицæн къабæзтыл кодтой, чъиритæ та сезонон æмбæрзтимæ.

  • Сезонон фынг

    Æхсырæй конд хæринаг, фыд, хъæдур æмæ диккаг кæрдæг æфтыдтой мучъы хæринагмæ. Хæринаджы сконд афæдзы афон æмæ бинонты хъæздыгдзинадæй баст уыд.

  • Бæрæгбонон кафт

    Эбелцаны иртасджытæ ныффыстой «гъванжрар» блинитæ æмæ ритуалон къæлинаг. Хæринаджы æгъдауон рол хицæн у йæ бонвæрнон пайдайæ.

Адаттæ æмæ традицитæ

  • Æхсæнад æмæ иумæйаг æххуыс

    Хъæууон æхсæнад иумæйаг куыстытæ сарæзта æмæ цæрджыты ахастытæ фæрæзта. Историон нормæтæ хицауад æмæ хъæздыгдзинадимæ иумæ ивтой.

  • Бино æмæ уазæгуарздзинад

    Бинон бастдзинæдтæ, æрвадæлтæн æххуыс æмæ уазджыты райсын бонвæрнон царды ахсджиаг бынат ахстой. XIX æнусы æвдыстытæ нырыккон бинонæн æххæстгæнæн æгъдæуттæ нæ сты.

  • Хъæууон куысты райдайæн

    Фыццаг фæздæджы æгъдæуттæ хъæздыгон календарь бастой иумæйаг фынг æмæ тыллæджы фæндтимæ; бынæттон варианттæ иумæ нæ хъæуы æмбарын.

  • Æхсæнады мысындзинад

    Сыгъдæг лæгтæ, фыдæлтæ æмæ кадджын бынæтты тыххæй радзырдтæ лæвæрдтой хъæуы хъахъхъæнын æмæ моралон архайды тыххæй æмбарынæдтæ. Уыдон фольклорон æвдисæйнæгтæ сты æмæ критикон кæсын домынц.

Уæлæдарæс

РЭМ-ы музейон æмбырды 8670 æвдыст сты сылгоймаджы дарæс, къуымбил æмæ къахвæд, кæцытæ æмбырд æрцыдысты Табасаран районы 1977 азы. Ахæм дзаумæттæ раттынц фадат иртасын бæлвырд бынæттон комплекттæ, æмæ нæ æввахс «иу дарæс».
Дарæсы материалтæ æмæ бæрæгбонон хуыз ивтой базар æмæ фабрикон къабазты фæрцы. Историон дарæс, бонвæрнон дарæс æмæ нырыккон сценæон вариант хицæн нывæфтыст домынц.

Кафт

  • Кафт æхсæнадон царды

    Кафты культурæ чындзæхсæвтæ æмæ бæрæгбонты хай уыд. Нырыккон сценæ бынæттон бынтæй ногæй архайы, æмæ концертон равæрд нæ хъæуы æвдисын æнæивгæ рагон æгъдау куыд.

  • Театрон сценæ

    Национ драмон театр райсы æвзаг, пластикæ æмæ музыкалон формæтæ спектаклы; йæ профессионалон истори райдайы 2001 азы.

Музыкæ

Зарджыты фольклор, æгъдæутты поэзи, историон таурæгътæ æмæ ашуги импровизаци райстой Хуссар Дагъистаны бирæвзагон æвзаджы. Цард кæнын сыхæгтимæ нæ нымайы табасарайнаг традицийы хæдбардзинад.
Литературæ, тæлмацтæ æмæ театр ссисты поэтикон дзырд æмæ информацийы ног фæрæзтæ. Манаф Шамхаловы уацмыстæ архайдтой литературон æвзаг æмæ сценæйы репертуар саразыны.

Куыстытæ

  • Ковёртæ кæнын

    Традици йæ мидæг ис иумæйаг техникæтæ. Хучнийы музейы «комис», 1974–1975 азты бакодта, æнæхъуын, хъуымон бындурыл фæздæгæй конд. Музейы атрибуци йæ табасарантæ æмæ лезгинтæимæ баст кæны.

  • Черейы къуымбилтæ

    С. А. Столыпинайы 2007 азы экспедици Черейы хъæуы æнæхъуын къуымбилтæ æмæ тæлмæтæ документмæ бахаста. Фæзылды фиксаци æххуыс кæны бынаты аивад æмæ дзаумæтты тыххæй бæрæггæнæнтæ хъахъхъæнынæн.

  • Хæдзары производство

    Цъыбыртæ кæнын, гæбæзтæ, сумкæтæ æмæ текстиль кæнын æхсæнадон хъæуæгдзинæдтæ æххæст кодта. Ацы куыстытæ музейы æмбырдтæй æвдисæн кæнынц, æрмæст нырыккон сувениртæй нæ.

Æрмæстдзард бынæттæ

  • Хучни

    Цæгат Табасараны историон центр. Фыстæджы къæхтыл фистæгæнæн фигура йæ нырыккон хуыз æвдисы; авд æфсымæр æмæ хоы таурæгъ арæзтады истори куыд æвдисæн конд, афтæ нæ пайда кæны.

  • Хив

    Табасараг культурæйы зонды ахсджиаг центр; хъæуимæ баст сты фысджытæ Абумуслим Джафаров æмæ Манаф Шамхаловы биографитæ.

  • Чере

    Хъæу, кæм РЭМ-ы этнографион экспедици æнæхъуын къуымбилты æвдисæнтæ иртаста æмæ æмбырд кодта.

  • Дербент

    Табасараг адæмы цæрæн бынатты сахарты центрытæй иу æмæ Паддзахадон Табасараг драмон театры куысты бынат.

Нæмттæ: нырыккон архайды æвдисæнтæ

Лæггæнæгтæ

  • Базут (табасарайнаг, рагон)
  • Каруч (табасарайнаг, рагон)
  • Шингар (табасарайнаг, рагон)
  • Шисин (табасарайнаг, рагон)

Сылгоймæгтæ

  • Азлена (табасарайнаг, рагон)
  • Бичах (табасарайнаг, рагон)
  • Кемсер (табасарайнаг, рагон)
  • Лавият (табасарайнаг, рагон)
  • Талум (табасарайнаг, рагон)
  • Тамал (табасарайнаг, рагон)

Адæм æмæ культурон мысинæг

  • Абумуслим Джафаров

    Поэт, прозаик æмæ драматург, Хивы 1909 азы райгуырд. Йæ æмбырдгонд «Фыццаг къахдзæфтæ» 1933 азы рацыд; йæ сфæлдыстад баст у фыссын литературæйы сæвзæрдæнимæ.

  • Манаф Шамхалов (1915–1974)

    Поэт, фыссæг, драматург æмæ тæлмацгæнæг. 1932 азæй мыхуыр кодта; фыццаг чиныг 1944 азы рацыд. Тæлмац кодта Пушкины æмæ Сулейман Стальскийы уацмыстæ.

  • Национ сценæйы саразджытæ

    Профессионалон театр районы адæмон коллективты бындурыл æмæ актёрты цæттæгæнæнты бындурыл сæвзæрд. Уый у иумæйаг культурæйы куысты истори, æрмæст хицæн зындгонд нæмттæ нæ.

Медиа

Фотоальбом

Хучнийы фидар, æвæдза æвзагæй авд æфсымæр æмæ иу хоы фидар. Нырыккон уавæр. Фото Sitbsrn, 2024 азы 31 мартъийы · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0Sitbsrn · CC BY-SA 4.0 · WebP-мæ конверси · CC BY-SA 4.0; https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/; Sitbsrn, 2024; converted to WebPФотографи

Автордзинад æмæ лицензитæ нысангонд æрцæуынц нывты бынæттон фыстæджыты.