Сӕйраг мидисмӕ ацӕуын
Кавказы Фæдзæхст

Дæхи хъуыды кæн. Соседдзауы зон. Иумæйаг хъахъхъæн.

Цæгат КавказХуссар Кавказ
Рутулы хъæуы хæдзæрттæ æмæ мæзджыт хæхты æхсæн, 2013 азы апрелы документалон фотографи
← Æппæт адæмтæ

Цæгат Кавказ · Дагъистан

Рутулæгтæ

Мыхабыр (Рутул); бынатон хиномтæ

Рутулæгтæ: Самуры уæллаг хай æмæ Ахты-чайы æхсæнадты истори, Дагъистан æмæ Азербайджаны цæрд, æвзаг æмæ культурæ. Раздæры динтæ, пысылмон дины парахат, астæуккаг æнусты фыстытæ, æнæхъæн хронологи æмæ зонадон материалтæ.
Регионтæ:ДагъистанАзербайджан
Рутул. Фото Fred Schaerli, 2013 · CC BY-SA 3.0

Æвзаг

Рутулаг æвзаг

Бинонтæ

Нахско-дагестайнаг мыггаг · лезгийнаг къабаз

Нымæц

34 259 Уæрæсейы (2021 азы сфыст)

Истори

Райгуырæн бæстæ æмæ æхсæнадтæ. Рутулæгтæ сты Хуссар Дагъистаны бындурон адæмтæй иутæ. Сæ традицион æрцард баст у Самуры сæрвæттимæ, Ахты-чайы комимæ æмæ Азербайджаны цæгатимæ. Адæмы истори уæрæхдæр иу административон районы историйæ.
Нæмттæ. Æмбырдон ном баст у Рутул хъæуимæ. Уый фарсмæ ма баззадысты иу-иу хъæуты цæрджыты бынатон хиномтæ; ном «мыхабыр» баст у æппæты фыццагдæр Рутулимæ. Иу хъæуы ном æнæбарынгæнгæ æппæт æхсæнадтæм ахæссын раст нæу.
Рангон Кавказ. Бынатон æхсæнадты истори иртасынц Кавказаг Албани æмæ æввахс хицауæдты контексты. Территорийы рагон ном нæ у нырыккон этноним; æвзагон æфсымæрдзинад дæр нæ равдисы, æппæт цæрджытæ иу рагон мыггагæй равзæрдысты, уый.
Астæуккаг æнусты æвдисæнтæ. Араббаг нысантæ документ кæнынц пысылмон уагдæттæ æмæ амаддзаг архайд. Рутулаг нысантæ 1228 æмæ 1284 азты фадат дæттынц иртасын æхсæнады, заказчикты æмæ динæвæрдджынты рол.
Хъæуты æхсæнадты цæдистæ. XVIII–XIX æнусы фыццаг æрдæгы ахсджиаг бынат ахстой Рутулаг магал, бынатон æхсæнадтæ æмæ бекты хицауад. Иу-иу хъæуты бастдзинæдтæ æмæ политикон уавæр хицæн кодтой.
Кавказаг хæст. Агабек Рутулаг архайдта уырыссаг размæцыды ныхмæ. Хæстон фыстытæ равдисынц йæ бастдзинæдтæ Шамилимæ æмæ самураг æхсæнадты минæвæртты æмбырдтæ. Паддзахы рапортты аргъæвæрд дзырдтæ равдисынц сæ авторты позици.
Ног администраци. XIX æнусы ивддзинæдтæ басты рутулаг зæххытæ Илисуйаг æмæ Самураг хицауадимæ. Арæнтæ æмæ дæлбардзинад бирæ хатт ивта; сæ нæ бон у æвдыст цæуын иу датæйæ æппæт хъæутæн.
Советон период. 1928 азы фæзынд Рутулаг кантон, 1929 азы йын ном ивд æрцыд æмæ сси район. Район иу кæнын кодта хицæн адæмты цæрджыты, уымæ гæсгæ районы статистикæ нæ у рутулæгты нымæц.
Нырыккон æрцард. Рутулаг æхсæнадтæ цæрынц хæххон хъæуты, сахарты æмæ æрлидзæн цæрæнрæтты. Тулæйы облæсты фæлгонц иртасæн равдисы æфсымæрон бастдзинæдты рол миграцийы æмæ æвзаг, хæринаг æмæ бинонты традицитæ хъахъхъæныны хъуыддаджы.
Нымæц. 2021 азы 1 октябры критикон моментимæ сфыстмæ гæсгæ Уæрæсейы нымад æрцыд 34 259 рутулагы, уыдонæй 27 043 Дагъистаны. Уый у национ хиравæрд; нымæцтæ нæ сты дунеон нымæц кæнæ æвзагыл дзурджыты нымæц.

Æрцæуын æмæ бынаты æхсæнадтæ

Хъæуы æмбаладтæ. Рутул, Шиназ, Ихрекъ, Мюхрекъ, Лучекъ, Хнов æмæ æндæр хъæутæ хъахъхъæнынц бынаты нæмттæ æмæ дзырды хицæндзинæдтæ. Адæмы иумæйаг ном нæ фехалы ацы æндæргъуыд географи. Ранхъæбылы дыууæрдыгæй. Азербайджаны рутулаг æмбаладтæ баст сты Шеки регионимæ, уыимæ Шин хъæуимæ дæр. Сæ бынатон традицитæ хъуамæ æвдыст цæуой Дагъистаны материалтæй хицæнгондæй. Ныхас æмæ административон арæн. Æвзаджы хицæндзинæдтæ иудадзыг нæ æмбæлынц районы дихæнимæ. Атлас æвдисы хъæутæ ’хсæн æмæ хъæуы мидæг хицæн ныхасгæнджыты ’хсæн хицæндзинæдтæ.

Æвзаг

Рутулаг хауы нахско-дагъистайнаг æвзагон бинонты лезгийнаг къабазмæ. Æвзагон æфсымæрдзинад лезгийнаг, цахураг æмæ æндæр æвзæгтимæ нæ нысан кæны, уыдон иу сты, уый.
Дзурддзæгтæ тынг хицæн кæнынц. НИУ ВШЭ-йы атлас документ кæны дыууадæс хъæуы лексикæ, фонетикæ æмæ грамматикæ 2022 азы июлы экспедицион бæрæггæнæнтæм гæсгæ. Иу хъæуы мидæг дæр иртасджытæ фикси кæнынц ныхасы варианттæ.
Алфавит бæлвырдгонд æрцыд Дагъистаны Правительствойы 1990 азы 10 августы № 128 уынаффæйæ. Уый у официалон алфавиты датæ, хицæн ахуыргæнæнгты рацыд æмæ иу скъолайы ахуыры райдайæны рæстæгæй хицæн.
Рутулаг æвзаг архайд цæуы бинонты ’хсæн, скъоладзауон æмæ скъолайы ахуыры, литературæ æмæ иртасæнты. Йæ историмæ хауынц азербайджайнаг, уырыссаг æмæ æввахс дагъистайнаг æвзæгтимæ контакттæ.
Кина хъæуы грамматикон æвдыст BivalTyp базæйы бындур æрцыд 2015–2019 азты экспедицитыл. Уый равдисы архайды архайджыты эргативон æвдисæн, фидардзырдон къластæ æмæ бынатон формæтæ. Ацы бæрæггæнæнтæ хауынц æвзаджы иу конкретон вариантмæ.

Дин æмæ динты истори

Рагон уырнынад куыд иртасынц. Сæ реконструкци кæнынц фольклор, календарон æгъдæуттæ, бынатон радзырдтæ æмæ нæмттæм гæсгæ. Фыстыты æнæмæнг хай конд æрцыд нырыккон мусульмайнаг æвзарæны, æмæ уый тыххæй фæстæдæр конд фыст нæу æнæивгæ рагондæр æвдисæн. Хур, мæй æмæ æрдзы тыхтæ. Сефербеков Рутул, Мюхрек, Шиназ æмæ æндæр хъæуты рустын кæны рухсгæнджыты хицæн формæтæ. Варианттæ хицæн кæнынц æвæццæгæн хур æмæ мæй æфсымæр æмæ хо кæй сты, уым дæр. Хæдзар æмæ йæ æххуысгæнджытæ. Мифологион радзырдты зындгонд сты хæдзарон сауæфсон, хæдзары удтæ æмæ куыстытимæ баст персонажтæ. Исламы тæвагæй ацы нывты ногæй æмбарын у этнографион иртасыны хицæн предмет. Чырыстон контекст. Кавказы Албаны истори йæхимæ исы чырыстон центртæ æмæ мисситæ. Уый домы тексттæ, археологи æмæ датæтæ æмæ æркастытæ. Апостолон предание йæхæдæг нæ равдисы, нырыккон адæмы раздæры фæлтæртæ цы дин хастой, уый, кæнæ ма баззайгæ агъуысты цæрæнбон. Исламы фыццаг къахдзæфтæ. Иртасджытæ сæ баст кæнынц Хуссар Дагъистаны VII–X æнусты мусульмайнаг контакттимæ. Ног дин райсын иу акт нæ уыд: политикон тæваг, проповедникты куыст æмæ практикæты бындурæвæрд æрцыдысты æввахсæй. Лучечы датæ цæмæй домы ныхас. Лучечы фыст æвæрд æрцыд 128-æм хиджрайы азмæ (745–746 азтæ). А. Р. Шихсаидов йæ сомнительон нымадта; уый нæ бæлвырд кæны адæмы дин райсыны азы. Рутулы ханака. 545-æм хиджрайы азы фыст, Дагнаследие 1150-æм азы датæимæ кæй æрхаста, уый дзуры суфитæн æмцæдисон хæдзар аразыны тыххæй. Уый у XII æнусы райст мусульмайнаг царды бæлвырд æвдисæн, æмæ нæ у йæ райдайæны бæлвырд датæ. Мæздæг æмæ аразыны фыстытæ. XIII æнусы документтæ дзурынц Рутулы мæздæджы куыстыты тыххæй. 683-æм хиджрайы азы фыст хауы 1284–1285 азтæм. Ахæм фыстытæ æххуыс кæнынцаразыны истори рагондæр радзырдтæй хицæн кæнынæн. Бынатон суфион зондахаст. С. М. Махмудова фыссы рутулаг æмбарынадты тыххæй духонон ахуыргæнджытæ æмæ Мюхречы номдзыд бынæтты тыххæй. Уый у бынатон иртасæн; йæ интерпретацитæ æнæбæрæггæнæй нæ хъæуы æппæт æмбырдтæ æмæ дуджытæм сæрæй рапарахат кæнын. Суннитон традици. Уырнынджын рутулæгтæн историон æгъдауæй характерон у суннитон ислам. Æхсæнады дзинадон традици нæ амыдта æрмæстдæр адæймаджы хицæн уырнынад. Сыгъдæг бынæттæ æмæ бынатон æгъдæуттæ. Азербайджаны рутулаг æмбырдты ныффыст æрцыдысты кадджын бынæттæ æмæ мусульмайнаг кувæндзинæдтæ раздæры æххуысгæнæн нывтимæ иумæ. Уый у бæлвырд æмбырдты тыххæй бæрæггæнæнтæ, æмæ нæ у исламы æнæмæнг æгъдæутты номхыгъд. Советон бæрæггæнæнтæ æмæ ногæй сфидар кæнын. Антидин политикæ бæрæггæнæнтæ æвæрдта институттæ æмæ ахуырмæ, æмæ советон дуджы кæронæй ногæй райдыдта æнæсæрмагонд дзинадон архайд. Æппæтдагъистаны процесс йæхимæ иста хицæн кæсæнтæ дæр бынатон æгъдæуттæм. Бæрæгбонтæ. Тулæйы облæсты æрцæрджыты иртасæн рустын кæны Ураза-байрам, Курбан-байрам æмæ уалдзыгон Эр, кæнæ Навруз. Мусульмайнаг бæрæгбонтæ цæуынц мæйон календарымæ гæсгæ, уалдзыгон бæрæгбон баст у хурæй циклимæ. Дзинадон цард абон. Нырыккон æмбырдтæ хъахъхъæнынц кувæндзинæдтæ, хорздзинад, бинонты æгъдæуттæ æмæ мæздæгмæ цæуын хицæн къæпхæнты. Иу диаспорæйы фæлгонцон цæстæнгас нæ бавæры æппæт адæмы æвдисæн.

Бахъуыддзаггæнæн бæрæггæнæнтæ

Æвзаг

  • Рутулаг æвзаг хауы нахско-дагъистайнаг бинонты лезгийнаг къабазмæ.
  • Алфавит бæлвырдгонд æрцыд 1990 азы 10 августы № 128 уынаффæйæ.

Æрцард æмæ нымæц

  • 2021 азы сфыстмæ гæсгæ: Уæрæсе 34 259 рутулагы; Дагъистан 27 043.

Культурæ æмæ цард

  • Ашугаг поэзи баст у рутулаг фысгæ литературæйы рæзтимæ.

Истори

  • Хиджрайы 545 азы фыст нысан дзуры Рутулы ханакайы тыххæй XII æнусы.
  • Лучекы 745–746 азты датировкæ литературæйы æвдыст цæуы куыд спорона.

Æнæхъæн хронологи

  1. Раннæ дуджы

    Скæсæн Кавказ æмæ Кавказалбан
    Историон нæмттæ æмæ динмæ бастдзинæдтæ домынц хицæн хуызы материалты æмæрстад.

  2. VII–X æнустæ, иртасæн периодизаци

    Исламæн йæ райдайæн къæпхæнтæ
    Сефербеков рутулæгты хафы Исламы æрлыгъды райдайæн зонæмæ Хуссар Дагъистаны.

  3. 745–746 азтæ спорты надписьы

    Лучечы датировкæ
    Райдайæн æвдисæны æцæгдзинад æмæ æмбарынад спор æрцыдысты; датæ нæ райсынц æвдисæн гæнæн аз исламмæ æрбацыды.

  4. Хиджрайы 545 аз, 1150–1151 азтæ

    Ханака Рутулы
    Надпись документ кæны суфиаг цардимæ баст уагдон.

  5. 1228 аз

    Рутулы арæзтадон надпись
    Æвдисæн архайы бынаты æхсæнад æмæ арæзтады организаци иртасыны.

  6. Хиджрайы 683 аз, 1284–1285 азтæ

    Мæзджыты куыстытæ
    Датæгонд фыст æххуыс кæны цыртдзæвæны истори фæдыл кæсынæн.

  7. XVIII–XIX æнусы райдайæн

    Рутулаг магал
    Политикон цард арæзт æрцыд хъæуты æхсæнадтæ æмæ бынаты хицаутæгты алыварс.

  8. 1830-æм азтæ

    Агабекы ныхмæлæууыд
    Хæстон фыстæгтæ документ кæнынц самураг æхсæнадты æмбырдтæ æмæ Шамилимæ бастдзинæдтæ.

  9. 1839 аз

    Ног политикон дæлбардзинад
    Рутулаг магал баиу æрцыд Илисуйаг султанадмæ Уæрæсейы хицауады системæйы.

  10. 1844 аз

    Илисуйаг зылд
    Административон ивдтытæ хауынц рутулаг зæххытæм.

  11. 1928 азы 22 ноябры

    Рутулаг кантон
    Бæстæхызтæйы проект бафидар æрцыд раздæры Лучечы хайы бындурыл.

  12. 1929 азы 3 июны

    Рутулаг район
    Кантон районы номмæ раивд æрцыд ВЦИК-ы уынаффæйæ.

  13. 1930-æм азтæ

    Диндзæрдæйы цардыл æрхæндæгтæ
    Советон антирелигиозон политикæ ивы ахуырады æмæ æхсæнадон практикæйы уавæртæ.

  14. 1963 азы 1 февралы

    Хъæуты район
    Районы административон ном ивы.

  15. 1965 азы 12 февралы

    «Район» номы æрбаздæхт
    Уынаффæ кæронмæ ахæссы административон ивдтыты иннæ къæпхæн.

  16. 1978 аз

    Æвзаджы æвдисæн Г. Х. Ибрагимовы
    Рауадзы фундаменталон грамматикон куыст.

  17. 1979 аз

    Музейон фотосъёмкæ
    Н. П. Соболева документ кæны рутулаг хъæутæ, ландшафт æмæ транспорты.

  18. 1980-æм азты кæрон–1990-æм азтæ

    Æвдисæн динмæ æрбаздæхт
    Æрцахсгæ æрцыдысты институттæ æмæ публикон мусульмайнаг царды формæтæ.

  19. 1990 азы 10 августы

    Алфавиты фидар кæнын
    Дагъистаны Правительствæйы уынаффæ № 128 бафидар кæны рутулаг алфавит.

  20. 1998 аз

    Уырыссаг-рутулаг дзырдуат
    Рауадзы К. Э. Джамаловы дзырдуат.

  21. XX–XXI æнусты арæн

    Ног æрцæуæг æхсæнадтæ
    Тулаг облæсты арæзт æрцыд Дагъистан æмæ Азербайджанæй рацæуæг адæмы æхсæнад.

  22. 2004 аз

    «Рутулаг æвзаг: синхрони æмæ диахрони»
    Рауадзы Г. Х. Ибрагимовы иртасæн.

  23. 2006 аз

    Ихрекъаг диалекты дзырдуат
    Мыхуыргонд цæуы К. Э. Джамалов æмæ С. А. Семедовы рутулаг-уырыссаг дзырдуат.

  24. 2008 аз

    Фольклор æмæ ашугаг поэзийы иртасæн
    Мыхуыргонд цæуы Ф. М. Ибрагимовайы куыст.

  25. 2011 аз

    Э. И. Исмаиловайы уырыссаг-рутулаг дзырдуат
    Æвзаджы лексикографион базæ райтынг кæны.

  26. 2015–2019 азтæ

    Экспедицитæ Кинæмæ
    Æвзагон материалтæ æмбырдгонд цæуынц BivalTyp типологион базæйæн.

  27. 2020 аз

    BivalTyp-ы бæрæггæнæнты мыхуыр
    Гом базæйы фæзынынц Кина хъæуы рутулаг материалтæ.

  28. 2021 аз

    Уæрæсейы цæрджыты сфыст
    Нымад æрцыд 34 259 рутулагы, уыдонæй 27 043 Дагъистаны.

  29. 2022 азы июль

    Диалектологион экспедици
    НИУ ВШЭ иртасы дыууадæс рутулаг хъæуы.

Хæринаг

  • Хинкал

    Хицæн формæйы тестæйы къуызтæ лæвæрд цæуынц фыд, бульон кæнæ æхсырæй конд продукттимæ. Бынатон цæттæкæныны æгъдæуттæ хицæн кæнынц.

  • Чъиритæ æмæ сезонон кæрдæг

    Мучъы блюдтæ цæттæ кодтой кæрдæг, къæбыла æмæ фыдимæ. Æхсырæй конд продукттæ æмæ фыды æвæрдтæ æххуыс кодтой хохы зымæг æвæрынæн.

  • Бинонты фынг

    Иртаст Тулаг æмбырды традицион блюдтæ хъахъхъæд цæуынц бинонты рецептты æвæрд æмæ уазæгуарздзинады руаджы. Автортæ бæрæг кæнынц бæрæгбонон куынадзинады фидардзинад æрцæуыны фæстæ.

Адаттæ æмæ традицитæ

  • Æрвадæлдзинад æмæ иумæйаг æххуыс

    Æрвадæлон æмæ сыхæгты бастдзинæдтæ хъахъхъæдтой хæдзарад, бинонты бæрæгбонтæ æмæ æххуыс зын уавæрты. Сæ формæтæ ивынц миграцийы рæстæг.

  • Чындзы æгъдæуттæ

    Чындз бинонты æмразындзинæдтæ, иумæйаг фынг, лæвæрттæ æмæ бынатон æгъдæуттæ баиу кодта. Историон ныффыстытæ нæу нырыккон бинонтæн æххæстгæнæн нормæ.

  • Уалдзагон бæрæгбон

    Тулаг облæсты иртаст æмбырдты Эр æмвæрд цæуы хæринаг æмæ сыхæгтæм цæуинимæ. Уый æххуыс кæны æрцæуæгты æвзарæны бастдзинæдтæ хъахъхъæнынæн.

Уæлæдарæс

Шиназы дарæсы ныффыстмæ хауынц «ухун» кæнæ къаба, хæдон, æвæрд æмæ æвæрдæй бешмет, сæрæмбæрзæн æмæ сæрытыл. Æнæмæнг бынат ахстой æвзист æнæхъæнтæ æмæ æвæрдæй къахыдарæс. Уый у бынатон вариант, æмæ нæу иу комплект æппæт рутулæгтæн.
Р. И. Сефербековы Рутулы хъæуы тыххæй фæлгонцон материалтæ равдисынц æвæрдæй къахыдарæс, сæрæмбæрзæнтæ æмæ зæронд дарæсы хицæн предметты хъахъхъæд, нырыккон дзаумæттимæ иумæ. Дарæсы равзæрдмæ тæваг кæнынц кары æмæ æгъдауы.

Кафт

  • Бæрæгбонон кафт

    Зарджытæ, музыкæ æмæ кафттæ хауынц бинонты бæрæгбонтæм. Æххæсткæныны формæтæ ивынц бæрæгбонон цардимæ æмæ сыхæгтимæ контакттимæ иумæ.

  • Хъазт æмæ равдыст

    Азербайджаны æмбырдты ныффысты «Цуанон хъазт» æрцыд номхыгъд. Йæ нымайынц бынатон бæрæгбонон формæйæ, æппæт рутулæгты репертуартимæ йæ æмхуызон кæнгæйæ.

Музыкæ

Ашуаг поэзи иу кæны текст, музыкæ, импровизаци æмæ æххæстгæнджыты æрцыд. Рутулаг традици райрæзт бирæвзагон æвзарæны æмæ азербайджанаг поэтикон культурæимæ æмвæрд кодта.
К. Э. Джамалов фольклорон темæтæ æмæ хуызты Джамесеб Саларов, Хезерчи Гаджиев æмæ æндæр авторты сфæлдыстадмæ рацæуыны тыххæй фыссы. Дзургæ æвæрд æмæ фыст литературæ конд кæнынц баст истори.

Куыстытæ

  • Фыс æмæ æвæрдæй къахыдарæс

    Рутулаг æвзарæнтæ кодтой æвæрдæй къахыдарæс æмæ æндæр фысон дзаумæттæ. Ахæм дзаумæттæ баиу кодтой хæдзарадон функци бынатон орнаментацийы æгъдæуттимæ.

  • Дур æмæ хъæд

    Хæдзæртты, зæрæстæгты æмæ хæдзарадон дзаумæтты къаддæргæнгæ хайтæ хъахъхъæнынц мастæрты куысты æмæ Хуссар Дагъистаны декоративон бастдзинæдты тыххæй бæрæггæнæнтæ.

  • Арæзтад æмæ каллиграфи

    Рутулы астæуккаг æнусты фыстытæ документ кæнынц арæзтадон куыст æмæ араббаг фыссын культурæ. Фысты датæ хауы конкретон куыстмæ, æмæ нæ йæ иу æппæт агъуыстмæ йæ нырыккон хуызы.

Æрмæстдзард бынæттæ

  • Рутул

    Бæстон историон центр бынаты æхсæнадты. Фарсыл ис документалон фотографи, кæцы равдисы хъæу 2013 азы апрелы, нырыккон арæзтадимæ.

  • Шиназ

    Иу хъæу, кæцы бахаст æрцыд рутулаг диалектты атласмæ. Йæ дзурд æмæ культурæйы хицæндзинæдтæ иртасынц иннæ хъæуты материалтимæ иумæ.

  • Ихрек æмæ Мюхрек

    Бынаты дзурдты æмæ историон культурæйы ахсджиаг центртæ. Мæзджыты архитектурæйы цыртдзæвæнтæ æмæ бынаты традицитæ домынц хицæн æвдисæнтæ.

  • Хнов æмæ Азербайджаны æхсæнадтæ

    Адæмы географи ахизы нырыккон районты æмæ паддзахадон арæнтыл. Æхсæнадтæ хъахъхъæнынц сæхи бастдзинæдтæ æмæ культурæйы бынаты варианттæ.

Нæмттæ: пайдагæнынæн æвдисæнтæ

Лæггæнæгтæ

    Сылгоймæгтæ

      Адæм æмæ культурон мысинæг

      • Джамесеб Саларов

        Рутулаг ашуг æмæ поэт, кæцыйы сфæлдыстад æркæсынц фольклор æмæ литературæйы бастдзинæдты зонадон иртасыны.

      • Хезерчи Гаджиев

        Ашуг-поэт, кæцыйы уацмысты иртасджытæ фæдыл кæсынц традицион мотивты, нывты æмæ жанрты рæзт.

      • Светлана Махмудова

        Лингвист æмæ рутулаг æвзаджы иртасæг, грамматикæ æмæ духовон культурæйы куыстыты автор. Зонадон æвдисæн æмæ литературон куыст архайынц æвзаг хъахъхъæныныл.

      Медиа

      Фотоальбом

      Рутулы хъæу, Дагъистан. Документалон фотографи Fred Schaerli, 2013 азы 4 апрелы · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 UnportedFred Schaerli · CC BY-SA 3.0 Unported · WebP-мæ конверси · CC BY-SA 3.0 Unported; https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/; Fred Schaerli, 2013; converted to WebPФотографи

      Автордзинад æмæ лицензитæ нысангонд æрцæуынц нывты бынæттон фыстæджыты.